Marek Aureliusz
Marek Aureliusz był cesarzem rzymskim, nazywanym filozofem na tronie. Marek Aureliusz żył w latach 121 – 180 n.e. Od 161 roku sprawował rządy w Rzymie jako następca Antonina Piusa. Wówczas Rzym był w trudnej sytuacji, gdyż cały czas nękały go wojny i klęski żywiołowe. Marek był dobrym i pomysłowym władcą, ale za jego czasów nękano chrześcijan, dlatego został nazwany prześladowcą. Cesarz wyznawał surowe zasady stoickie. Głosił idee humanitaryzmu i sprawiedliwości. Człowiek postępując w zgodzie z rozumem i naturą, osiągnie pełnię szczęścia. Najwyższym dobrem były dla niego: wstrzemięźliwość, szczerość, sprawiedliwość i odwaga. To właśnie te poglądy Marek zawarł w swoim dziele Rozmyślania, które zostały wydane dopiero w 1599 roku. To, co pisał było aforyzmami, maksymami i zaleceniami, np.’ Raz już należy odczuć, jakiego świata jesteś cząstką’. Również określił obowiązki jednostki wobec społeczeństwa i zalecał miłość do istot obdarzonych rozumem. Jedynie niewolnicy są istotami bezrozumnymi. Umarł na dżumę i został pochowany w Mauzoleum Hadriana. Pitagoras nie spisywał swoich poglądów, dlatego nie wiadomo czy jest autorem wszystkich mu przypisanych teorii. Pitagoras żył w latach 572 – 497 p.n.e. Najbardziej matematyk wsławił się, tzw. twierdzeniem Pitagorasa w geometrii euklidesowej, które głosi, że ‘w dowolnym trójkącie prostokątnym suma kwadratów długości przyprostokątnych jest równa kwadratowi długości przeciwprostokątnej tego trójkąta’. Pitagoras stworzył szkołę pitagorejczyków w 529 roku p.n.e. To właśnie Pitagorejczycy zaczęli nadawać znaczenia liczbą i traktować je jako symbole. Wierzyli w nieśmiertelność duszy i jej wędrówkę. Zajmowali się stosunkami ilościowymi tonów oraz astronomicznym obrazem świata. Uważali, iż w środku świata płonie ogień, a dookoła wszechświata krążą Słońce, Księżyc, 5 pierwszych planet: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz. Harmonia sfer polega na tym, że ciała niebieskie czerpią z ognia blask, a w czasie obrotu wydają tony muzyczne, natomiast Ziemia i Antechton, czyli Przeciwziemia zasłaniana jest stale przez Słońce. Pitagorejczycy uznawali liczbę 10 za liczbę doskonałą. Pitagoras głosił, iż forma kuli jest ideałem, więc ziemia jest na pewno kulista. Pitagoras nie spisywał swoich poglądów, dlatego nie wiadomo czy jest autorem wszystkich mu przypisanych teorii. Pitagoras żył w latach 572 – 497 p.n.e. Najbardziej matematyk wsławił się, tzw. twierdzeniem Pitagorasa w geometrii euklidesowej, które głosi, że ‘w dowolnym trójkącie prostokątnym suma kwadratów długości przyprostokątnych jest równa kwadratowi długości przeciwprostokątnej tego trójkąta’. Pitagoras stworzył szkołę pitagorejczyków w 529 roku p.n.e. To właśnie Pitagorejczycy zaczęli nadawać znaczenia liczbą i traktować je jako symbole. Wierzyli w nieśmiertelność duszy i jej wędrówkę. Zajmowali się stosunkami ilościowymi tonów oraz astronomicznym obrazem świata. Uważali, iż w środku świata płonie ogień, a dookoła wszechświata krążą Słońce, Księżyc, 5 pierwszych planet: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz. Harmonia sfer polega na tym, że ciała niebieskie czerpią z ognia blask, a w czasie obrotu wydają tony muzyczne, natomiast Ziemia i Antechton, czyli Przeciwziemia zasłaniana jest stale przez Słońce. Pitagorejczycy uznawali liczbę 10 za liczbę doskonałą. Pitagoras głosił, iż forma kuli jest ideałem, więc ziemia jest na pewno kulista.
Sokrates uznany był za najmądrzejszego z ludzi. Twierdził on, że świadomość własnej niewiedzy jest największą wiedzą. Był filozofem wybitnym, ale bardzo roztargnionym. Dyskutował o metodach zdobywania wiedzy i odnoszeniu jej do postępowania człowieka. Nie pozostawił po sobie żadnych pism czy notatek, ponieważ uważał, że pismo osłabia pamięć. Poglądy Sokratesa znany z relacji jego uczniów. Głównie Platon uczynił go bohaterem swoich dialogów. Metoda Filozofa nosi nazwę macierzyńskiej. Mędrzec jest akuszerem, który pomaga uczniowi zrodzić prawdę z siebie, ponieważ wierzy, że wiedzę człowiek może odnaleźć tylko w samym sobie. Ten sposób jest skuteczny tylko wobec ludzi, w których podświadomości tkwi jakaś nieujawniona jeszcze myśl. Nie można jej stosować wobec tych, których określa się mianem głupców. W takim przypadku należy posłużyć się ironią. Polega ona na tym, że nauczyciel najpierw udaje, że wierzy rozmówcy a następnie krok po kroku pokazuje mu jego słabe strony i niedociągnięcia. Ośmiesza wady aż do chwili, gdy rozmówca gotów jest odrzucić to, co sam powiedział. Koniec życia Sokratesa urasta do rangi symbolu. Wypijając śmiercionośny wywar, stał się symbolem męczennika, gotowego umrzeć za prawdę. Starożytni filozofie do głoszenia swoich poglądów wybierali miejsca szczególnie piękne i urokliwe. Zenon z Kation głosił swoje poglądy w okolicach ateńskiego rynku, przy pięknej budowli, ozdobionej uroczymi freskami o nazwie Stoa Poikile. Był w Atenach bardzo popularnym mędrcem gdyż swoje słowa potrafił zamienić w czyny. Był także twórcą długowiecznej szkoły, trwającej także za czasów Cesarstwa Rzymskiego. Filozofia stoików miała pomóc ludziom przygotować się do życia i działania zgodnego z prawami natury. Miały to być czyny zgodne z rozsądkiem człowieka. Filozofia ta zakładała, że człowiek postępując rozsądnie, jednocześnie postępuje moralnie. Namiętność według ich poglądu to uczucie przeciwne duszy. Wyzwoleniem od namiętności i żądzy jest cnota, która potrafi wyleczyć człowieka z grzesznych uczuć. Cnotę należy praktykować poprzez nieuleganie pokusom i trafnym wyborom. Mędrzec potrafi zmienić swój los ze spokojom oraz odrzucić namiętność i grzech. Starożytni filozofie do głoszenia swoich poglądów wybierali miejsca szczególnie piękne i urokliwe. Zenon z Kation głosił swoje poglądy w okolicach ateńskiego rynku, przy pięknej budowli, ozdobionej uroczymi freskami o nazwie Stoa Poikile. Był w Atenach bardzo popularnym mędrcem gdyż swoje słowa potrafił zamienić w czyny. Był także twórcą długowiecznej szkoły, trwającej także za czasów Cesarstwa Rzymskiego. Filozofia stoików miała pomóc ludziom przygotować się do życia i działania zgodnego z prawami natury. Miały to być czyny zgodne z rozsądkiem człowieka. Filozofia ta zakładała, że człowiek postępując rozsądnie, jednocześnie postępuje moralnie. Namiętność według ich poglądu to uczucie przeciwne duszy. Wyzwoleniem od namiętności i żądzy jest cnota, która potrafi wyleczyć człowieka z grzesznych uczuć. Cnotę należy praktykować poprzez nieuleganie pokusom i trafnym wyborom. Mędrzec potrafi zmienić swój los ze spokojom oraz odrzucić namiętność i grzech.
Cyceron był sławnym mówcą sądowym i politycznym, które cechowała erudycja, polot i dowcip. Marcus Tullius Cicero żył w latach 106 – 43 p.n.e. Pisał dzieła retoryczne, które dotyczyły teorii wymowy, doboru materiałów, sposobu wygłaszania przemówień i stylu oraz języka. Cyceron w ten sposób rozwijał poglądy Greków. Można wymienić jego utwory takie, jak: De oratore (O mówcy), Brutus, Orator, De re publica (O państwie), De officiis (O powinnościach), De finibus bonorum et malorum (O granicach dobra i zła), Listy, Mowy przeciwko Katylinie, W obronie Milona i Filipiki przeciwko Antoniuszowi oraz Mowy przeciwko Werresowi. Najciekawszym dziełem Cycerona jest traktat filozoficzny – Topica, który wzorował się na arystotelesowskim utworze o tej samej nazwie. Cyceron był eklektykiem i wzorował się na kilku systemach filozoficznych. Uznawał etykę stoicką, a negował swobodę obyczajów. Dialog był dla niego najlepszą formą głoszenia filozofii. Do jego zasług można zaliczyć stworzenie łacińskiej terminologii i zapoznanie Rzymu z grecką filozofią. Wywarł wielki wpływ na twórców europejskich. Demokryt z Abdery, jako pierwszy filozof, stworzył materialistyczny pogląd na świat. Demokryt z Abdery żył w latach 460 – 370 p.n.e. Należy do najbardziej uniwersalnych i wszechstronnych filozofów, podobnie jak Arystoteles. Demokryt zdobywał wiedzę od kapłanów egipskich i magów babilońskich, a następnie był uczniem Leucypa. Jego niektóre dzieła zachowały się dzięki Epikurowi i Lukrecjoszowi. Nazwany został śmiejącym się filozofem, gdyż uznawał eudajmonię za najwyższe dobro. Rozumowe poznanie dobra według niego prowadzi do zadowolenia – pogody ducha. Jest twórcą starożytnego atomizmu. Uważał, iż świat to materia złożona z niepodzielnych cząstek, atomów, które pozostają w nieustannym ruchu. Poprzez twierdzenie wierzył, że są tylko dwa rodzaje wiedzy: prawdziwa, którą reprezentuje rozum i fałszywa, którą kierują zmysły. Z jego poglądów korzystali późniejsi myśliciele, m.in. Platon, Arystoteles. Demokryt uważał, że człowiek ze stanu zwierzęcego przeistacza się w istotę kulturalną. Myśliciel zajmował się i rozwinął takie dziedziny, jak: ontologia, gnoseologia, aksjologia.
Anarchia była ideologią wolności, jednak jak sama nazwa wskazuje wiązały się z nią konsekwencje nieładu w państwie. Anarchizm jest ideologią, w którym społeczeństwo żyje w pełnej równości wobec siebie i prawa. Ważna była tu ludzka solidarność oraz poszanowanie życia i wolności każdej jednostki. Był to początkowo ruch społeczny, który dążył do tych celów. Największą przeszkodą tego ustroju była hierarchia społeczna. Z tego właśnie powodu anarchizm dążył do zniesienia wszelkiej władzy państwowej, kapitalizmu oraz wyzysku ludzkiego. Ludzie pragnęli stworzyć państwo, które będzie równe, wolne, a wszystko będzie organizowane dobrowolnie zarówno w sferze politycznej, jak i ekonomicznej. Anarchiści szczególnie krytykują faszyzm, monarchię o totalitaryzm. Uważają, że wszelka władza, która jest scentralizowana prowadzi do konfliktów i jest źródłem zahamowania rozwoju społeczeństwa. Tutaj to ludzie stanowią władzę ustawodawczą i wykonawczą. Nikt z obywateli nie powinien narzucać drugiemu obywatelowi swojej woli, ani odbierać komuś wolności. Odrzucają oni też wolny rynek, niesprawiedliwość oraz wyzysk ludzki. Określenie to zostało wykształcone w XV i XVI wieku i był specyficzną formą ustrojową. Początkowo demokracja szlachecka wykształciła się w Królestwie Polskim, a następnie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W Państwie o tym ustroju to jedynie szlachta decydowała o losach państwa, mogła brać udział w głosowaniach, miała również pokazać tolerancję i ogólny szacunek w warstwie szlacheckiej. Ustrój ten stał się przykładem dla całej Europy. Przedstawicieli wybierano na specjalnych sejmikach ziemskich, którzy następnie decydowali o władzy w państwie podczas walnego zgromadzenia. Dostawali oni specjalne instrukcje, co do głosowania sejmowego. Po zakończeniu takiego zgromadzenia posłowie mieli obowiązek zdawania relacji z takich posiedzeń. E skład takiego sejmu wchodził król, posłowie oraz izba poselska, co jest zbliżone do współczesnego Rządu w Polsce. Izba poselska składała się z posłów, wybranych wcześniej podczas sejmików ziemskich. Senat, to rada królewska, czyli świeccy oraz duchowni, którzy było najwyższymi urzędnikami w państwie. W senacie nie zasiadali ludzie, którzy zostali wybrani, lecz najwyżsi urzędnicy.