Detektyw

56Powieść detektywistyczna pojawiła się w literaturze stosunkowo późno. Pisarzy zainspirował prawdopodobnie szef pierwszej, powstałej we Francji, niezależnej od policji, agencji detektywistycznej, były przestępca Eugene Vidoq, który spisał zapierające dech w piersiach wspomnienia z okresu pracy w agencji. Być może właśnie dlatego pierwszy w historii literatury prywatny detektyw, Auguste Dupin, był właśnie Francuzem, pomimo że postać tę stworzył pisarz urodzony i żyjący w Stanach Zjednoczonych – Edgar Alan Poe (1809-1849).Pierwsze w historii opowiadanie detektywistyczne wyszło spod pióra Poe’go w roku 1845 i było zatytułowane Zabójstwo przy rue Morgue. Opisuje ono historię tak zwanego “morderstwa za zamkniętymi drzwiami”. Policja wydaje się zupełnie bezradna, społeczeństwo zszokowane, natomiast inspektor Dupin nie daje za wygraną i dzięki swej niespotykanej zdolności analizy i dedukcji, rozwiązuje trapiącą wszystkich zagadkę. Poe po raz pierwszy stworzył postać detektywa-amatora, który swymi umiejętnościami przewyższa pozbawionych Jak zmylić czytelnika Dla zmylenia uwagi czytelnika autor zostawia wiele fałszywych tropów i często mnoży liczbę podejrzanych. Rozwiązanie powinno być bowiem zaskakujące. Powieści sensacyjne przypominają w formie i treści kryminały. Akcja powieści sensacyjnej również czasami zmierza do ujęcia sprawcy przestępstwa. Jednak o wiele więcej tu przemocy, szybkiej akcji i ryzyka związanego z walką pomiędzy bohaterem pozytywnym i jego przeciwnikami. Często do tej kategorii zalicza się niektóre powieści kryminalne, horrory, powieści przygodowe z gatunku “płaszcza i szpady” oraz o tematyce polityczno-wojskowej. Większość powieści szpiegowskich należy do tego gatunku. Z jednej strony można stwierdzić, że powieść sensacyjna jest rodzajem powieści przygodowej dla dorosłych, z drugiej jednak jest to gatunek dający możliwość głębszej, niż w przypadku schematycznej powieści kryminalnej, analizy relacji pomiędzy bohaterami oraz ich stosunku do przemocy i społeczeństwa. Granica pomiędzy powieścią kryminalną a sensacyjną jest płynna, a wiele elementów może być wspólnych dla obu.

ciekawość, detektyw, Edgar, kryminał, powieść