Kandyd
Bohaterami dzieła jest Kandyd, co z języka francuskiego oznacza szczery, posłuszny, oraz Pangloss (z gr. Pan “wszystko” i glosa “język”.Utwór jest polemiką z oświeceniowym optymizmem głoszonym przez Leibniza, który twierdził, że w świecie panuje harmonia i celowość, z góry uporządkowana przez Boga. Wolter uważał, że nieszczęścia spotykające ludzi są wynikiem ciemnoty, różnych zabobonów, oraz złośliwości człowieka. Autor utworu był deistą. Ośmiesza on cechy myślicieli, którzy twierdzą, że jak heretycy zostaną powieszeni to nie będzie trzęsień ziemi. Wolter ma swój sposób konstruowania fabuły w “Kandydzie”. Między wydarzeniami nie ma wyraźnego związku przyczynowego – skutkowego. Akcja składa się z różnych sytuacji powiązanych postawą głównego bohatera. Utwór zawiera wiele odniesień do istniejącej rzeczywistości, przykładem może być działalność Świętej Inkwizycji. Jest to jednak wyolbrzymienie pewnych sytuacji po to, by skompromitować sposób myślenia i postawy ludzi nieoświeconych. Jednym z utworów polskiego poety Ignacego Krasickiego jest “Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”. Dzieło to łączy w sobie cechy powieści obyczajowej, utopijnej oraz awanturniczo-przygodowej. Bohater o znaczącym nazwisku zbiera życiowe doświadczenia, by później, pod ich wpływem, zmienić swoje poglądy. W młodości zdemoralizowany szlachcic jest wrogiem wszelkich nauk. Postanawia zając się podróżami. W ten sposób trafia do Paryża. Tam bawi się, uprawia hazard. Staje się to przyczyną poważnych długów. Musi więc uciec przed wierzycielami. Jako rozbitek trafia na wyspę o nazwie Nipu. Trzecia część powieści “Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” opowiada o całkowitej przemianie głównego bohatera. Mikołaj postanawia wrócić do kraju i zmienić życie nie tylko swoje, ale również innych. W majątku przeprowadza wiele reform. Jedną z nich jest wolność dla chłopów. Fragment powieści mówi o utopijskim państwie, w którym bohater spotyka staruszka. Ten daje młodemu mężczyźnie nauki na temat życia. Jednym z utworów polskiego poety Ignacego Krasickiego jest “Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”. Dzieło to łączy w sobie cechy powieści obyczajowej, utopijnej oraz awanturniczo-przygodowej. Bohater o znaczącym nazwisku zbiera życiowe doświadczenia, by później, pod ich wpływem, zmienić swoje poglądy. W młodości zdemoralizowany szlachcic jest wrogiem wszelkich nauk. Postanawia zając się podróżami. W ten sposób trafia do Paryża. Tam bawi się, uprawia hazard. Staje się to przyczyną poważnych długów. Musi więc uciec przed wierzycielami. Jako rozbitek trafia na wyspę o nazwie Nipu. Trzecia część powieści “Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” opowiada o całkowitej przemianie głównego bohatera. Mikołaj postanawia wrócić do kraju i zmienić życie nie tylko swoje, ale również innych. W majątku przeprowadza wiele reform. Jedną z nich jest wolność dla chłopów. Fragment powieści mówi o utopijskim państwie, w którym bohater spotyka staruszka. Ten daje młodemu mężczyźnie nauki na temat życia.
Cyceron był sławnym mówcą sądowym i politycznym, które cechowała erudycja, polot i dowcip. Marcus Tullius Cicero żył w latach 106 – 43 p.n.e. Pisał dzieła retoryczne, które dotyczyły teorii wymowy, doboru materiałów, sposobu wygłaszania przemówień i stylu oraz języka. Cyceron w ten sposób rozwijał poglądy Greków. Można wymienić jego utwory takie, jak: De oratore (O mówcy), Brutus, Orator, De re publica (O państwie), De officiis (O powinnościach), De finibus bonorum et malorum (O granicach dobra i zła), Listy, Mowy przeciwko Katylinie, W obronie Milona i Filipiki przeciwko Antoniuszowi oraz Mowy przeciwko Werresowi. Najciekawszym dziełem Cycerona jest traktat filozoficzny – Topica, który wzorował się na arystotelesowskim utworze o tej samej nazwie. Cyceron był eklektykiem i wzorował się na kilku systemach filozoficznych. Uznawał etykę stoicką, a negował swobodę obyczajów. Dialog był dla niego najlepszą formą głoszenia filozofii. Do jego zasług można zaliczyć stworzenie łacińskiej terminologii i zapoznanie Rzymu z grecką filozofią. Wywarł wielki wpływ na twórców europejskich. Demokryt z Abdery, jako pierwszy filozof, stworzył materialistyczny pogląd na świat. Demokryt z Abdery żył w latach 460 – 370 p.n.e. Należy do najbardziej uniwersalnych i wszechstronnych filozofów, podobnie jak Arystoteles. Demokryt zdobywał wiedzę od kapłanów egipskich i magów babilońskich, a następnie był uczniem Leucypa. Jego niektóre dzieła zachowały się dzięki Epikurowi i Lukrecjoszowi. Nazwany został śmiejącym się filozofem, gdyż uznawał eudajmonię za najwyższe dobro. Rozumowe poznanie dobra według niego prowadzi do zadowolenia – pogody ducha. Jest twórcą starożytnego atomizmu. Uważał, iż świat to materia złożona z niepodzielnych cząstek, atomów, które pozostają w nieustannym ruchu. Poprzez twierdzenie wierzył, że są tylko dwa rodzaje wiedzy: prawdziwa, którą reprezentuje rozum i fałszywa, którą kierują zmysły. Z jego poglądów korzystali późniejsi myśliciele, m.in. Platon, Arystoteles. Demokryt uważał, że człowiek ze stanu zwierzęcego przeistacza się w istotę kulturalną. Myśliciel zajmował się i rozwinął takie dziedziny, jak: ontologia, gnoseologia, aksjologia.